Bipolar Bozukluk Nedir?
Bipolar bozukluk, kişinin duygu durumu, enerji düzeyi, düşünce hızı, uyku düzeni ve günlük işlevselliğinde belirgin dönemsel değişikliklerle seyreden bir ruh sağlığı durumudur. Bu dönemler herkeste aynı şekilde görünmez; tanı ancak psikiyatri uzmanı veya uygun nitelikte bir klinisyen tarafından kapsamlı değerlendirme ile konur.
Günlük duygu değişimlerinden farkı
Herkes zaman zaman daha enerjik, daha keyifsiz veya daha gergin hissedebilir. Bipolar bozuklukta ise değişimler daha belirgin, süreklilik gösteren, işlevselliği etkileyen ve bazen güvenlik riski oluşturabilen dönemler halinde değerlendirilir. Tek başına bir belirti listesine bakarak kişinin bipolar bozukluğu olup olmadığı söylenemez.
Duygu durum dönemleri
Bipolar bozukluk değerlendirmesinde mani, hipomani, depresif dönem ve bazı kişilerde karma özellikler gibi klinik tablolar ele alınabilir. Bu kavramlar kişinin kendine tanı koyması için değil, profesyonel değerlendirmede kullanılan genel çerçeveyi anlamak içindir.
Alt türler nasıl ele alınır?
Bipolar I, Bipolar II ve siklotimi gibi başlıklar farklı dönem örüntülerini anlatmak için kullanılır. Bu ayrımlar günlük dildeki etiketler değildir; kişinin yaşam öyküsü, dönemlerin süresi, şiddeti, işlevsellik etkisi ve güvenlik riski birlikte değerlendirilir.
Ne zaman profesyonel destek aranmalı?
Duygu durum değişimleri belirginleşiyor, uyku ve işlevsellik etkileniyor, ilişkiler veya güvenlik zorlanıyorsa profesyonel değerlendirme almak önemlidir. Kendine zarar verme düşüncesi, kontrol kaybı, psikotik belirtiler veya ağır taşkınlık varsa 112’yi arayın ya da en yakın acil servise başvurun.
İlgili sayfalar
Kaynaklar
- National Institute of Mental Health (NIMH) — Bipolar Disorder — https://www.nimh.nih.gov/health/topics/bipolar-disorder
- NHS — Bipolar disorder — https://www.nhs.uk/mental-health/conditions/bipolar-disorder/
- Cleveland Clinic — Bipolar Disorder — https://my.clevelandclinic.org/health/diseases/9294-bipolar-disorder
- NICE — Bipolar disorder: assessment and management (CG185) — https://www.nice.org.uk/guidance/cg185
- Türkiye Psikiyatri Derneği — Bipolar Bozukluk — https://psikiyatri.org.tr/halka-yonelik/22/bipolar-bozukluk-ikiuclu-bozukluk-manik-depresif-hastalik